Skip to toolbar

Dutch translations of 4 podcasts : the skandha’s

Site-Wide Activity Forums Shrine Room Dharmavidya’s Teachings Dutch translations of 4 podcasts : the skandha’s

Viewing 1 reply thread
  • Author
    Posts
    • #3892
      Vajrapala Moerman
      Participant

      Amida School Podcast 22: 19 mei 2020: Omwenteling van de geest (Vijñana en Rupa) Transcriptie

      Geplaatst door Tineke Osterloh op 18 augustus 2020  en vertaald door Vajrapala

       

      Mary is met haar vriendje Tom. Ze zijn in een restaurant. Mary vertelt Tom over een paar gordijnen die ze in een winkel heeft gezien die ze wil kopen. Tom probeert naar Mary te luisteren, maar hij merkt dat zijn geest blijft afdwalen naar de tafel ernaast. Aan de tafel ernaast zit een groepje jongens te discussiëren over de voetbalwedstrijd die gisteravond werd gespeeld, waarbij een van Tom’s favoriete spelers een doelpunt maakte. Tom’s geest blijft zich vullen met beelden van de voetbalwedstrijd die hij op tv heeft gezien.

      Mary realiseert zich na een tijdje dat Tom zich niet concentreert op het gesprek over de gordijnen. Eigenlijk wil ze Tom’s aandacht. Dit is belangrijker voor haar dan gordijnen. Dus, ze verandert van onderwerp van gesprek. Ze zegt: “Tom, die sportwagen die je denkt te kopen, waarom is die beter dan de rode die we laatst zagen?” Onmiddellijk is Tom’s geest terug bij Mary, of in ieder geval bij sportwagens; en hij vertelt haar geanimeerd alle deugden van de groene sportwagen waar hij enthousiast over is.

      Aan dit kleine voorbeeld kun je zien dat verschillende mensen op verschillende manieren denken. Voor Tom hebben voetbal en sportwagens een hoge prioriteit – veel hogere prioriteit dan gordijnen. Iedereen is op een bepaalde manier georiënteerd; en als je iemands aandacht wilt krijgen, nou ja, dan praat je over de dingen waar zijn gedachten op een natuurlijke manier naartoe gaan.

      Deze wending van de geest, wordt in het boeddhisme vijñana genoemd. De geest van een ieder wordt op een of andere manier gedraait – op heel wat manieren; en er is een bepaalde prioriteitstelling, zoals we zojuist hebben gezien. Het ene ding is krachtiger dan het andere.

      Datgene waar de geest naartoe is gekeerd heet rūpa. Rupa zijn de objecten die macht over ons hebben: de objecten die macht over onze geest hebben. Ze hebben een soort van aantrekkingskracht, zou je kunnen zeggen. Dus, ze trekken de geest naar zich toe. In dit geval werd Tom’s geest naar voetbalbeelden getrokken, en dan naar sportwagens.

      We hebben allemaal dergelijke rūpa’s: objecten, die onze aandacht vasthouden en die macht over ons hebben. Veel van de rūpa’s die voor ons betekenisvol en belangrijk zijn, zijn andere mensen: Mary is echt meer geïnteresseerd in Tom dan in gordijnen.

      Ons leven wordt dus gevormd door de constellatie van de rūpa’s waar we deel van uitmaken. De ene rūpa is belangrijker dan de andere rūpa. Ons hele leven is dus georganiseerd rond een hiërarchie van rūpa-beelden.

      Als je met iemand in therapie gaat, is een van de belangrijkste dingen die je moet opmerken deze prioritering van de rūpa’s: wat is het dat het leven van een persoon domineert? En hoe is het tot stand gekomen? Is het mogelijk om het te veranderen? En zo verder.

      De praktijk van het boeddhisme is in wezen het vastleggen van de allerhoogste rupa. De allerhoogste rūpa is de Boeddha, de Dharma. Als de Boeddha en de Dharma de belangrijkste rūpa in iemands leven worden, dan draait hun leven om die rūpa; en dan heeft die rūpa een grote invloed op het leven van die persoon.

      Dus, het is zoiets als: wat is de zon in het centrum van ons zonnestelsel? We draaien, in een baan rond verschillende krachtige rūpa’s. Waar maken we een belangrijke rūpa van? Als de belangrijkste rupa geld is, of status, of macht of iets dergelijks, zal het een overeenkomstige invloed hebben op ons leven. Onze vijñana, de wending van onze geest zal in deze richting gaan en dat is dan ook het belangrijkste waar we op gefocust zullen zijn. Evenzo, als de rūpa die het belangrijkst is in ons leven, iets subliem is zoals liefde, waarheid of schoonheid, die allemaal belichaamd zijn in de Boeddha en de Dharma, dan zullen we een geestelijk leven hebben. Zich wenden tot de Boeddha is wat we nembutsu noemen: het hebben van de gedachten bij de Boeddha.

      Dit is dus vijñana en rūpa, twee fundamentele concepten in deze psychologie.

       

      Amida School Podcast 28: 31 mei 2020: Vedanā (Transcriptie)

      Geplaatst door Tineke Osterloh op 18 augustus 2020 en vertaald in het Nederlands door Vajrapala

       

      Ik luisterde naar het nieuws uit Amerika en ik zag hoe een man werd geïnterviewd en hij sprak over de scène die, daar ben ik zeker van, velen van u hebben gezien, een filmclip waarin een zwarte man op de grond ligt met zijn handen geboeid achter zijn rug, en een politieagent knielt op zijn nek en doodt hem. En terwijl hij dit doet, staan er andere politieagenten in de buurt, die de taak hebben om die man op de grond te beschermen; en ze staan daar gewoon en kijken toe.

      Nu, in een vorige podcast sprak ik over het boeddhistische concept van rūpa. Rūpa is welk beeld of welke presentatie dan ook die een zekere macht over je geest heeft. Terwijl de man de scène beschrijft, komen de tranen in zijn ogen. Je kunt de schok in zijn stem horen, de emotie stijgt. Dit is het antwoord op rūpa: de scène die hij beschrijft, is de rūpa en de reactie die hij heeft, wordt in het boeddhisme vedanā genoemd.  Vedanā is het antwoord op rūpa. Het is het tweede van wat we de skandhas noemen. De eerste skandhas is rūpa, de tweede skandha is vedanā. Vedanā komt voort uit het waarnemen van rūpa.

      Ik ervoer een soort van tweevoudige rūpa terwijl ik kijk omdat, aan de ene kant, zoals de man de scène beschrijft, de scène in mijn gedachten komt en het brengt ook in mij een vedanā-reactie teweeg. Maar ook de man die het beschrijft is een rūpa voor mij. Dus, ik ben nogal dubbel ontroerd en geraakt vanuit twee verschillende richtingen; en er komen gevoelens in me op.

      Nu, het woord veda, dat deel uitmaakt van vedanā, betekent kennis. Dus, de reactie die de man heeft is een kennis van een bepaalde soort. In feite zegt de man, en dit is zeer ontroerend, de man zegt: “Ik heb te veel doden gezien,” zegt hij. Wat hij bedoelt is, dat als hij het tafereel ziet, hij niet enkel reageert op die man die gedood wordt, maar ook op jaren en jaren van wreedheid en onderdrukking. Alle door hem zelf geleden feiten, en het feit dat hij andere mensen heeft zien lijden. Hij heeft te veel zwarte mannen onnodig zien sterven. Op de achtergrond van de vedanā-reactie staat een hele geschiedenis van gebeurtenissen.

      Je zou kunnen denken dat alleen het huidige moment echt is, maar als je nadenkt over dit voorbeeld, is dat niet waar. Het verleden is ook echt; en het is het verleden dat vorm geeft aan hoe we kijken en reageren op het heden. Verleden – heden – en toekomst zijn allemaal belangrijke realiteiten die ons leven vormgeven.

      Je zou ook kunnen denken dat een deel van het doel van de boeddhistische beoefening is om voorbij het hebben van vedanā te komen. Dus, wat er ook gebeurt, of je nu dit ziet of dat je het andere ziet, je blijft “koel, kalm en geconcentreerd”. Maar ik denk, als je nadenkt over een dergelijk voorbeeld, dat als je niet reageert op zoiets als dit, er iets mis is! Het gaat er niet om dat je alle reacties moet uitwissen, het gaat er niet om dat je moet kunnen toekijken hoe een kind misbruikt wordt en dat je niets voelt – dat is niet het doel van de boeddhistische beoefening – zeker niet vanuit een Zuiverland boeddhistische optiek.

      Vanuit een Zuiverland boeddhistisch oogpunt is wat er zou moeten gebeuren dat we hier verder op reflecteren en dat de vedanā zich zou kunnen verdiepen. De kennis zou zich verder verdiepen. We zouden de dwaasheid van de menselijke conditie moeten zien. We zouden zien hoe hebzucht, haat en waanideeën de hele menselijke conditie binnendringen. Het zit in de ander, het zit in de scène, het zit in onszelf, het zit diep in ons; en als we dat ten diepste zien en als we de dwaasheid ervan inzien, dan roepen we om hulp, roepen we tot de Boeddha: “We hebben een deel van je wijsheid nodig om deze wereld te verbeteren,” en dat is Namo Amida Bu. Dat is mijn oproep aan de Boeddha – Namo Amida Bu.

       

      Amida School Podcast 36: 16 juni 2020: Samjña (Transcript)

      Geplaatst door Tineke Osterloh op 19 augustus 2020 en vertaald door Vajrapala in het Nederlands

       

      Ik hoorde op de BBC een verhaal over hoe K-Pop-fans zich ontwikkelen als een sociaal-politieke kracht. Als je een groot aantal mensen hebt die hun inspanningen coördineren, kun je daarmee invloed uitoefenen op de trends in de sociale media; en dit beïnvloedt op zijn beurt wat er in het nieuws komt en welke draai er aan de gebeurtenissen wordt gegeven. Het zou een nieuwe vorm van democratie kunnen zijn. Natuurlijk kan het ook een subtiele manipulatie zijn.

      Een van de interessante kenmerken van dit soort dingen is dat het internationaal is. Het overstijgt de nationale democratische instellingen. Huidig voorbeeld: we zien het George-Floyd-incident in de VS een internationale kwestie worden. Het gaat zelfs verder dan de Engelstalige wereld.

      Omdat het een trend is in de media, is het de kwestie waar iedereen over praat en die mensen op straat brengt om te protesteren, waardoor de kwestie moeilijker te negeren is: politici moeten er over praten.

      We kunnen vaststellen dat dit fenomeen in potentie ten goede of ten kwade zou kunnen werken. In dit geval hoop ik zeker dat de mediastorm en de daaruit voortvloeiende straatacties tot echte veranderingen in de reële wereld zullen leiden. Dat is ten slotte het belangrijkste. Daar kom ik zo op terug.

      Het specifieke geval buiten beschouwing gelaten, denk ik na over de psychologie van zo’n fenomeen. Dit kan worden gezien als een collectief voorbeeld van wat in de boeddhistische psychologie samjña wordt genoemd. Samjña is de derde skandha.

      De beste manier om samjña te begrijpen is om het te zien als een milde trance. Als je eenmaal ergens op bent afgestemd, beginnen je gedachten en gevoelens allemaal in die richting te stromen. Andere dingen vervagen uit het zicht. Samjña maakt gebruik van het repertoire van reacties waarmee we al vertrouwd zijn. Het stemt ons daarop af.

      Dus, in navolging van de skandha-cyclus, was de rupa in dit geval de filmclip van George Floyd met de knie van de politieman op zijn nek, terwijl hij zei: “Ik kan niet ademen!” Dit lokte een reactie uit in ons allemaal, vedanā. Voor de meeste mensen was deze reactie een soort afkeer, een soort reactie van afkeer.

      Na vedanā komt samjña, de derde skandha.

      Rupa zet vedanā op. Vedanā leidt naar samjña.

      De vorm die dit aanneemt zal afhangen van wat we al in ons hebben opgeslagen. Sommigen gaan op de barricades, sommigen verdedigen de status quo, sommigen worden fatalistisch, enzovoorts. We komen in ons vertrouwde patroon terecht.

      Dit is als het effect van muziek. De eerste paar maten van een bekend liedje zijn de rupa. Dit roept herkenning op, vedanā, wat een onmiddellijke reactie is: vreugde, horror – afhankelijk van het feit of men het liedje leuk vindt of niet. Dan, heel snel, is men in samjña, dansen op de maat. Zowel in de politiek als op de dansvloer swingen de mensen op de muziek die hen vertrouwd is.

      Trance is besmettelijk. Waar er een gevoel van gedeelde verbondenheid is, verspreidt de trance zich als een virus. De gedeelde identiteit kan politieke afstemming zijn, sociale groepering, klasse, of het kan K-Pop zijn! Wat dan ook! We worden al snel in de roes gedreven, ten goede of ten kwade.

       

      Het boeddhisme wil ons bevrijden van een dergelijke roes. Maar dat betekent niet dat men een passieve omstander wordt. Het betekent dat men zich bevrijdt om een constructieve beslissing te nemen. Het betekent dat men streeft naar een bewuste keuze, een engagement dat werkelijk ten dienste staat van de creatie van een betere toekomst.

      Het lijdt geen twijfel dat de huidige trend van antiracisme zal afzwakken. Het zal worden verdrongen door de volgende populaire zaak. Dat is niet genoeg. Waar het om gaat is, of er werkelijk constructieve actie kan plaatsvinden, actie die een verschil maakt in de reële wereld. Dit gaat voorbij aan het dansen op een kortstondige mediatrend. Echte actie vereist inzet, doorzettingsvermogen, creativiteit en samenwerking. Dit is een grotere uitdaging. Maar als we deze netel niet goed kunnen vatten, komen we over een aantal jaren weer terug bij hetzelfde onderwerp.

       

      Amida Shu Podcast 49: 12 juli 2020: Samskara het onbewuste (Transcriptie)

      Geplaatst door Tineke Osterloh op 18 augustus 2020 en vertaald in het Nederlands door Vajrapala

       

      Hier is de laatste podcast, in navolging van de occasionele podcasts over de skandhas.

      Deze betreft samskara, de vierde skandha.

       

      Andere termen die vermeld worden:

      – aniccā = vergankelijkheid

      – Dukkha = kwelling

      – anatma = niet-zelf

      – avidya = niet zien, onwetendheid

       

      Er is ook een verwijzing naar de Duitse filosoof Georg Hegel (1770-1831).

       

      Podcast

      De vierde van de skandhas is samskāra. De Boeddha zegt dat samskāra dukkha en aniccā zijn: ze zijn een kwelling, en ze zijn vergankelijk.

      Hij zegt ook dat Dharma, de echte dingen, die in dit geval in contrast staan met samskara, niet-zelf zijn. Er is hier dus een directe implicatie, dat samskara zelf is.

      Het woord samskara wordt in veel boeddhistische boeken vertaald door zoiets als interne formaties of mentale formaties.

      D.T. Suzuki vertaalt het als confectie. Taalkundig gezien is dit de meest directe vertaling. Sam-skara in het Sanskriet is confectie; con en fectie zijn afgeleid van het Latijn, dus dit is een direct parallel woord.

      Nu, een confectie – we gebruiken het woord confectie meestal om te verwijzen naar snoep en gebak, dat we confiserie noemen. Snoepgoed – snoep en gebak – bestaat uit verleidelijke ingrediënten. We stellen ze samen en maken iets lekkers voor onszelf. Dus, samskara zijn een of ander proces dat zich afspeelt in de geest, waar dingen die we leuk vinden, dingen waar we door worden verleid, in vervoering gebracht, samen worden gebracht.

      Samskara is de vierde van de skandhas. Dus rūpa vormt de basis voor vedanā, vedanā biedt de basis voor samjñā, samjñā, hebben we geleerd, is een soort van trance, en samjñā is de basis voor samskara.

      Samskara betekent dus iets in verband met het samenbrengen van onze verschillende trances, de voorstellingen die bij ons binnenkomen, de betoveringen die we ondergaan. Dus, samskara is een vermenging van “een verzameling van betoveringen” waaraan we onderhevig zijn.

      Als we zeggen “interne formaties” dan is het een soort aansluiting op het idee, dat wijdverbreid is in de Westerse psychologie en filosofie, dat mensen als het ware een interne kaart hebben waarmee ze door de wereld navigeren.

      Ik denk dat het Hegel was die er op wees dat er een zeker filosofisch probleem is met dit idee. Als we onze kaart opstellen vanuit onze waarneming, dan moet er een soort proces zijn, zei hij, op basis waarvan we die kaart waarnemen; en als het resultaat van het waarnemen is dat we een kaart maken, dan zullen we, als we onze kaart waarnemen, noodzakelijkerwijs een kaart van de kaart maken.

      En dan moeten we de kaart van de kaart waarnemen; dus, we zullen dan een kaart maken van de kaart van de kaart. Zo eindigen we met een oneindige regressie, wat het hele idee absurd maakt.

      Lost het boeddhisme dit probleem op? Mogelijk. In de leer van de afhankelijke oorsprong zegt de Boeddha dat de voorwaarde voor samskara avidyā = niet zien, blindheid.

      Dus, in de boeddhistische opvatting zien we onze samskara’s eigenlijk nooit.

      Deze interne formaties zijn een “soep van betoveringen” die allemaal door elkaar zitten vernesteld. Ze vormen een soort verborgen kelder in de geest. Het beïnvloedt ons, maar we worden ons er nooit volledig bewust van. In feite worden we ons er misschien helemaal niet bewust van.

      De Boeddha ziet zijn leer als een manier om deze kelder op te ruimen.

      Hier is misschien een voorloper van het idee van de “onbewuste geest” – 2000 jaar voor de komst van Freud. Het idee dat de hele boeddhistische praktijk in feite op een onbewust niveau werkt, is op zich al een fascinerend idee.

       

      Dank u wel.

      Namo Amida Bu

       

      Dharmavidya

      David

       

       

    • #3893
      Vajrapala Moerman
      Participant
Viewing 1 reply thread
  • You must be logged in to reply to this topic.